Hatay’da teknoloji ve modern üretim yöntemlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte birçok geleneksel meslek tarihe karışırken, tahta beşik ustalığı da yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Tarihi Uzun Çarşı’daki atölyesinde ahşaba hayat veren Mustafa Gezer ise bu kadim mesleği yaşatmak için direniyor.
Bir zamanlar Hatay’da hemen her evde bulunan, çocuklukların en güzel hatıralarına eşlik eden tahta beşikler, günümüzde modern beşiklerin gölgesinde kaldı. Teknolojinin gelişmesi ve seri üretimin yaygınlaşmasıyla birlikte geleneksel yöntemlerle beşik üreten ustaların sayısı da giderek azaldı.
Ancak Tarihi Uzun Çarşı’da çalışmalarını sürdüren Mustafa Gezer, yıllarını verdiği mesleğini bırakmıyor. Ahşabı sabırla işleyen Gezer, el emeği ve ustalığıyla tahta beşik geleneğini gelecek nesillere taşımaya çalışıyor.
AHŞABA ŞEKİL, GEÇMİŞE HAYAT VERİYOR
Atölyesinde ahşap parçalarını tek tek işleyen Mustafa Gezer için her beşik, sıradan bir ürün olmaktan çok daha fazlasını ifade ediyor.
Ahşabın kesilmesinden şekillendirilmesine, parçaların birleştirilmesinden sallanma mekanizmasının hazırlanmasına ve son rötuşlara kadar beşiğin tüm aşamaları büyük bir titizlikle gerçekleştiriliyor.
Yıllardır ahşaba şekil veren Gezer, tahta beşik ustalığının yalnızca bir meslek olmadığını, aynı zamanda geçmişten geleceğe aktarılan önemli bir kültürel miras olduğunu belirtiyor.
Mustafa Gezer, “Biz bu mesleği büyüklerimizden öğrendik. Eskiden tahta beşik hemen hemen her evde bulunurdu. Şimdi teknolojiyle birlikte bu ürünlere olan ilgi azaldı. Ancak hâlâ geleneksel beşik isteyen aileler var. Biz de elimizden geldiğince bu geleneği sürdürmeye çalışıyoruz” dedi.
USTANIN TERCİHİ: ÇINAR, GÜRGEN VE DARDAĞAN
Tahta beşik yapımında kullanılan ağacın büyük önem taşıdığını ifade eden Gezer, özellikle çınar, gürgen ve dardağan (çitlembik) ağacının tercih edildiğini söyledi.
Gezer, gürgen ağacının sıkı lifli ve sert yapısıyla dayanıklı olduğunu belirterek, geleneksel beşiklerde kullanılan ahşabın seçiminde büyük titizlik gösterdiklerini dile getirdi.
HER BEŞİKTE BİR ÇOCUKLUK HATIRASI VAR
Mustafa Gezer’e göre tahta beşikler yalnızca ahşaptan yapılmış bir eşya değil, birçok insanın çocukluk anılarının da bir parçası.
Geçmişte ailelerin hayatında önemli bir yere sahip olan bu beşiklerin, bugün nostaljik bir değer taşıdığını ifade eden Gezer, şöyle konuştu:
“Bu beşiklerde nice çocuklar büyüdü. Şimdi yaptığımız her beşik aslında geçmişten bir parçayı geleceğe taşıyor.”
Gezer’in ellerinde şekillenen her beşik, bir yandan yeni bir bebeğin uykusuna eşlik ederken diğer yandan Hatay’ın geleneksel zanaat kültüründen bir parçayı yaşatıyor.
“BU MESLEK BENDEN SONRA DA DEVAM ETSİN”
Yılların emeğini verdiği mesleğin geleceğinden endişe duyduğunu belirten Mustafa Gezer, özellikle gençlerin geleneksel el sanatlarına yönelmesi gerektiğini söyledi.
Ahşaba şekil vermenin sabır, emek ve ustalık gerektirdiğini vurgulayan Gezer, en büyük arzusunun mesleğinin kendisinden sonra da devam etmesi olduğunu belirterek, “Benim en büyük isteğim bu mesleğin benden sonra da devam etmesi. Ahşaba şekil vermek sabır ister, emek ister. Bu kültürün tamamen kaybolmasını istemiyorum” ifadelerini kullandı.
BİR USTA, BİR ATÖLYE, BİR GELENEK…
Hatay’ın geleneksel el sanatları arasında önemli bir yere sahip olan tahta beşik ustalığı, bugün birkaç ustanın emeğiyle ayakta durmaya çalışıyor.
Tarihi Uzun Çarşı’daki küçük atölyesinde ahşaba şekil veren Mustafa Gezer ise yalnızca beşik üretmiyor; geçmişin izlerini geleceğe taşıyor.
Modern üretimin hızına karşı el emeğinin sabrını savunan usta, yaptığı her beşikle kaybolmaya yüz tutan bir mesleğin sesini duyurmaya devam ediyor.
Belki de bugün bir bebeğin uyuduğu tahta beşik, yarının unutulmaması gereken Hatay hikâyelerinden biri olacak.
