CHP Hatay Milletvekili Mehmet Güzelmansur, 6 Şubat 2023’te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından en ağır yıkımı yaşayan illerin başında gelen Hatay’daki mevcut durumun tüm yönleriyle incelenmesi amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na Meclis Araştırması açılması için önerge sundu.
Güzelmansur, depremin üzerinden üç yıl geçmesine rağmen Hatay’da ekonomik hayatın, sosyal yapının ve temel altyapının hâlâ normalleşmediğini belirterek, kalıcı konut ve iş yeri üretiminin büyük ölçüde tamamlanamadığını vurguladı. Ticaret, sanayi ve hizmet sektörlerinin sağlıklı biçimde faaliyet gösteremediğine dikkat çeken Güzelmansur, çok sayıda vatandaşın ve esnafın geçici barınma ve ticaret alanlarında olağanüstü koşullar altında yaşam mücadelesi verdiğini ifade etti.
“Antakya’da Üretim ve Hizmet Durma Noktasında”
Önergede özellikle Antakya merkezde çok sayıda iş yerinin ya tamamen yıkıldığı ya da kullanılamaz hâle geldiği belirtilirken, üretim araçları ve ekipmanların yenilenemediği kaydedildi. Deprem sonrası yapılan zarar tespit çalışmalarına rağmen maddi kayıpların büyük ölçüde telafi edilmediğini dile getiren Güzelmansur, esnafın ve serbest meslek erbaplarının altyapısı yetersiz prefabrik alanlarda, sınırlı imkânlarla ayakta kalmaya çalıştığını ifade etti.
Geçici ticaret alanlarında elektrik, iletişim ve internet altyapısının düzenli ve yeterli olmadığını belirten Güzelmansur, özellikle Antakya’da süren plansız ve uzun süreli elektrik kesintilerinin işletmelerin faaliyetlerini fiilen imkânsız hâle getirdiğini söyledi. Bu durumun yalnızca ekonomik hayatı değil, bölge halkının insani yaşam koşullarını da olumsuz etkilediğine dikkat çekti.
“Esnaf Borç Sarmalına Sürükleniyor”
Gelir elde edemeyen mükelleflerin vergi, SGK ve BAĞ-KUR primleri ile diğer kamu yükümlülüklerini yerine getirmesinin fiilen mümkün olmadığını belirten Güzelmansur, Hatay’daki mükelleflerin olağan ekonomik şartlara sahip illerle aynı mali rejime tabi tutulmasının sosyal devlet anlayışıyla bağdaşmadığını ifade etti.
Tahsilat odaklı uygulamalar, hesaplara konulan blokeler ve yaptırımların ödeme gücü kalmamış esnafı daha da derin bir borç sarmalına sürüklediğini kaydeden Güzelmansur, yapılandırma imkânı sunulmaksızın sürdürülecek tahsilat politikalarının kayıt dışılığı artıracağı, işletmelerin kapanmasına ve göçün kalıcı hâle gelmesine yol açacağı uyarısında bulundu.
Hatay’a Özgü Kalıcı Çözüm Talebi
Deprem sonrası bölgede ciddi iş gücü kaybı yaşandığını, nitelikli çalışanların tersine göçünün sağlanamadığını ve tedarik zincirlerinin parçalandığını belirten Güzelmansur, biriken kamu borçlarının esnaf ve vatandaşların ödeme kapasitelerinin çok üzerine çıktığını ifade etti.
Önergede; afet sonrası devam eden geçici yaşam koşullarının, esnafın sürdürülemez ekonomik yapısının ve çözülemeyen enerji altyapısı sorunlarının;
Kamu alacaklarının tahsilatına etkilerinin,
SGK ve BAĞ-KUR prim ödeme kapasitesi üzerindeki sonuçlarının,
Öğrenim kredileri, motorlu taşıtlar vergileri ve diğer idari yükümlülüklere yansımalarının,
Bölge ekonomisinin geleceği açısından doğurduğu risklerin tüm yönleriyle tespit edilmesi ve Hatay’a özgü kalıcı ve kapsayıcı çözümler geliştirilmesi amacıyla Anayasa’nın 98’inci ve TBMM İçtüzüğü’nün 104 ve 105’inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılması talep edildi.
CHP’li Güzelmansur, Hatay’ın hâlen afet sonrası istisnai koşullar içinde değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayarak, “Hatay’ın ekonomik ve sosyal olarak ayağa kalkabilmesi için merkezi idarenin özel ve kapsamlı düzenlemeler yapması şarttır” değerlendirmesinde bulundu.
