PTT' den Emekli memur Hasan Emir Samandağ’ın tarihindeki “Liman Gümrüğünün” o dönmedeki önemini anlattı. Samandağ LİMAN Gümrüğünün  Bölgenin en önemli Gümrüğü ve merkezi olduğunu söyleyen  Emekli memur Hasan Emir Samandağ’ın tarihi  gümrüğü , Samandağ’ın limanı ne zamana kadar burada faaliyetteydi.  Kimler çalışıyordu. Gumrukten Ne ihraç edilirdi? . ne ithalat edilirdi? Yurt  içinde nelerin ticareti yapardı.  Bu konudaki bilgi ve birikimini Samandağ toplumuyla ve bütün Türkiye toplumuyla paylaşarak şunları söyledi. “ BU GÜMRÜKTEN GİDEN  MALLAR YURT İÇİNDE  MERSİN’E GİDERDİ. MERSİN’DEN BAŞKA BÖLGELERE DAĞITILIRDI. YURTDIŞINDAN İSE  MISIR’DAN , LAZKİYE’DEN LÜBNAN’DAN BEYRUT HELVASI, KUMAŞLAR VE BURADA BULUNMAYAN ÜRÜNLER GELİRDİ. Çocukluğumuzda 150 tonluk 3  gemi vardı. Birisi Yusuf Muda gemisi, ikincisi Mehmet Mutehel, gemisi kaptanlığına biriside Sait Mustafanindi. Bunlar 150 tonluk gemilerdi. Sonra ikinci sınıf tabir edilen  50 tonluk gemiler Muhammed Bahır, Hasan Salhi gemileri vardı. Liman olarak şimdiki  Liman Mahallesinde idi. Mina denir.  Gümrük karakolu vardı. Gümrük Memurları vardı. Burada inen malları Gümrük bilgisinden geçerdi. Gelen mallarda bu gümrüğün yine bilgisinden geçerdi. Liman Mahallesinde  bulunan gümrükten  yani Liman Mahallesinden Halep’e kadar , Gaziantep’e kadar buradan mal giderdi. Mersin’den Beyrut’tan nerden mal gelirse burada bulunan gümrük elinden geçerdi. Gümrükte gümrük memuru Ali vardı. Birde Memiş ismimde kaptan vardı. Bunları bilirim 50 senesine kadar  sürüdü sonra gümrük askeri geldi. Sonra Jandarma teslim aldı. O dönemlerde Reşit Asi görevini tam hatırlayamıyorum ama limana gider gelirdi. Buradan denizden Asi Nehrine geçen yelkenliler gümrükte malı indirirdi develerle katırlar üzerinde hayvanlar üzerinde çarşıya kadar çarşıdan Antakya’ya kadar Antakya’dan sonra sağa sola dağıtılırdı bu mallar hep Liman gümrüğünden buradan çıkıyordu. Liman gümrüğü bölgenin gümrük merkeziydi. Buradan Mersin’e limon, incir, zeytin yağı, Mayan kökü,  İpek (Herir) burada bir kilo ipek bir lira altından daha pahalıydı. İpek çık kıymetliydi. Bu gümrükte inen mallar Mersin’e giderdi. Mersin’den başka bölgelere dağıtışlardı. Mısır’dan Lübnan’dan Beyrut Helvası kumaşlar ve burada bulunmayan ürünler gelirdi. 1967’e kadar burada  gümrük askeri vardı. 1952’ye kadar gümrük memurları vardı. 1952’den sonra gümrük askeri kuruldu. Ondan sonra Jandarmaya çevrildi.  Asi nehrinin suyu kesilince yollar açılınca o gemiler iptal edildi.   Daha önce 15 nisan oldu mu  gemiler buradan mersine vb başka  yerlerden başka yerlere  mal taşırlardı. 15 Ekim de Nehrin suyu biraz düşerdi. Gemileri Asi nehri içine çekmek için gemi 150 kişi ile çekilirdi, o dönmeler  böyle idi. Küçük gemiler geçerdi ama büyük gemiler zorlanırdı. Hatay Deniz otobüsü Beyrut’a, KKTC' ne Mersin’e gidecek. Samandağ’ına Deniz otobüsü uğramayacakmış. Biz bu durumu kabul etmiyoruz.  Deniz otobüsünün  kesinlikle Samandağ’ına uğramasını istiyoruz.  Deniz otobüsü eskiden beri Antakya’nın limanı olan Samandağ’ına uğraması zorunludur.  Eskiden liman ticareti burada yapılırdı. Bu dönem de Burada  yapılması lazım. Bizde liman var. Deniz otobüsü buraya uğrarsa bizim İlçemiz kalkındıracaktır”