İHD Hatay Şubesi Hapishaneler Komisyon Başkanı Mürsel Tonguç Salmanoğlu, ‘Hayata Dönüş’ adıyla 19 Aralık 2000 yılında cezaevlerinde yürütülen operasyonun, 12 Eylül 1980 darbesinden sonra darbeci generallerin işlediği suçlara denk bir suç işlendiğini ileri sürdü. Salmanoğlu, İHD Hatay Şubesi binasında yaptığı basın açıklamasında, “Türkiye 21’inci yüzyılın ilk senesini, ağır bir insan hakları ihlali ile insanlığa karşı işlenmiş bir suç ile karşılamıştı. “Hayata Dönüş” adıyla 19 Aralık 2000 yılında cezaevlerinde yürütülen kanlı operasyon, 12 Eylül 1980 darbesinden sonra darbeci generallerin işlediği suçlara denk bir suç işlendi. Hiçbir hukuki norma uyulmadan 20 cezaevinde yürütülen operasyon neticesinde tutuklu ya da hükümlü olarak mahpushanelerde tutulan 29 kişi katledildi. Hikmet Sami Türk bakanlığındaki dönemin Adalet Bakanlığı, Sadettin Tantan bakanlığındaki dönemin İçişleri Bakanlığı, Aytaç Yalman komutanlığındaki dönemin Jandarma Genel Komutanlığı birlikte yürüttükleri operasyona bugünkü Türkiye’de örneklerini bol bol gördüğümüz bir ters çevirme işlemi eşliğinde imza atmışlardı. Ölümle sonuçlanan, öldürmeyi hedefleyen bir eyleme “Hayata Dönüş” adını vermişlerdi. Üç yetkili makam da yaptıklarının bilincinde oldukları için operasyonun doğrudan sorumluluğunu hiçbir zaman almadılar, bunun yerine “Bu bir devlet kararıydı, MGK’da kararlaştırıldı” gibi sözlerle bir katliamı basit bir teknik meseleymiş gibi göstermeye çalıştılar. Dönemin başbakanı Bülent Ecevit, yardımcıları da Devlet Bahçeli ve Mesut Yılmaz’dı. Bu suçun 18’inci yılında suç fiilini ve faillerini bir kere daha kınıyoruz, tarihin ve hukukun önünde, vicdanlarda aklanmaları mümkün değildir. Hukuksuzluğu koruyan herkes, o hukuksuzluğun yol açtığı ihlallerin ve şiddetin zararını bir gün mutlaka görecektir. Hukukun üstünlüğü ve temel insan haklarına saygı olmadan ülkenin ve toplumun geleceği karanlık kalacaktır. İnsan Hakları Derneği, 16-17 Kasım 2002 tarihlerinde gerçekleştirdiği Genel Kurulu’nda tutuklu ve hükümlülerin insan haklarına saygı gösterilmesi, insan onuruna uygun koşullarda yaşamalarının sağlanması ve kamuoyunda hapishane sorunlarına dikkate çekmek amacıyla 19 Aralık gününü “Cezaevlerinde İnsan Hakları İçin Mücadele ve Dayanışma Günü” olarak ilan etme kararı almıştır” dedi.