Türkiye’de her yıl ocak ayının ilk pazar günüyle başlayan hafta, tüberküloz (verem) hastalığına dikkat çekmek amacıyla “Verem Eğitimi ve Farkındalık Haftası” olarak düzenleniyor. Bu yıl 79’uncusu gerçekleştirilen hafta kapsamında Hatay genelinde çeşitli eğitim ve bilgilendirme faaliyetleri planlandı.
Konuya ilişkin açıklamalarda bulunan Hatay İl Sağlık Müdürü Dr. Sıtkı Sönmez, tüberkülozun Mycobacterium tuberculosis adlı bakterinin neden olduğu ve hava yoluyla bulaşan önemli bir enfeksiyon hastalığı olduğunu söyledi.
Tüberkülozun en sık akciğerleri etkilediğini ancak vücuttaki birçok organda da görülebileceğini belirten Sönmez, özellikle tedavi edilmemiş akciğer veya gırtlak (larinks) tüberkülozu bulunan kişilerin öksürme, hapşırma ve konuşma yoluyla hastalığı bulaştırabildiğini ifade etti. Etkili tedaviye başlandıktan sonra bulaştırıcılığın genellikle 2–3 hafta içinde sona erdiğini vurguladı.
Tüberküloz basiliyle enfekte olan her bireyin hastalanmadığını dile getiren Dr. Sönmez, bazı kişilerde latent (gizli) tüberküloz enfeksiyonu geliştiğini, bu kişilerin belirti göstermediğini ve hastalığı başkalarına bulaştırmadığını söyledi. Ancak hastalık aktif hâle gelip tedavi edilmezse ölümcül sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti.
Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) önerdiği ilaçların düzenli kullanılmasıyla tüberküloz hastalarının yaklaşık yüzde 85’inin başarıyla tedavi edilebildiğini belirten Sönmez, hastalığın hâlen dünya genelinde önemli bir halk sağlığı sorunu olduğunu ifade etti. Dünya nüfusunun yaklaşık dörtte birinin tüberküloz basili ile enfekte olduğunu kaydetti.
2022 yılında dünya genelinde yaklaşık 10,6 milyon yeni tüberküloz vakası görüldüğünü ve 1,3 milyon kişinin bu hastalık nedeniyle hayatını kaybettiğini aktaran Sönmez, tüberkülozun COVID-19’dan sonra bulaşıcı hastalıklar arasında en fazla ölüme yol açan hastalık olduğunu söyledi.
Birleşmiş Milletler ve DSÖ’nün 2030 yılına kadar tüberkülozu sona erdirmeyi hedeflediğini hatırlatan Sönmez, bu doğrultuda DSÖ Avrupa Bölgesi Tüberküloz Eylem Planı (2023–2030)’nın uygulandığını, Türkiye’nin de Ulusal Tüberküloz Kontrol Programını kararlılıkla sürdürdüğünü ifade etti.
Türkiye’de tüberküloz tanı ve tedavi hizmetlerinin ücretsiz sunulduğunu vurgulayan Dr. Sönmez, tedavi ve koruyucu ilaçların Sağlık Bakanlığı tarafından karşılandığını, BCG aşısının ise Genişletilmiş Bağışıklama Programı kapsamında bebeklere ücretsiz uygulandığını belirtti. Tedavi uyumunu artırmak amacıyla Doğrudan Gözetimli Tedavi uygulamasının
sürdürüldüğünü, sosyal ve ekonomik zorluk yaşayan hastalara şartlı nakdi destek sağlandığını da sözlerine ekledi.
“Veremsiz Bir Türkiye” hedefiyle çalışmaların devam ettiğini ifade eden Sönmez, bu hedefe ulaşmak için BCG aşısının zamanında yaptırılması, hijyen kurallarına uyulması, uzun süren öksürük veya temas durumlarında sağlık kuruluşlarına başvurulması ve hastaların ilaçlarını düzenli ve gözetim altında kullanmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.
