Yazar Hakkında


Mehmet Çardak

m-cardak@windowslive.com

Hatayın Çıkış YoluBu yazı 144 kez okundu

Hatay, Akdeniz Bölgesi’nin doğu ucunda bir sınır ilimizdir. Kuzeyinden Güneybatıya uzanan Amanos Dağları ve Kel Dağ ile Suriye platoları arasında kalan ilin verimli topraklarına sahip olan Amik Ovası, Batıda şerit halinde uzanan bir kıyı ovasını oluşturmaktadır.

İlin başlıca akarsuları Asi, Karasu ve Afrin nehirleridir. İki tane sulama amacıyla kullanılan barajı bulunmaktadır. Birisi karasu üzerinde kurulmuş olan Tahtaköprü Barajı, diğeri ise Bohsin Çayı üzerinde kurulmuş olan Yarseli Barajı’dır. Ayrıca Samandağ ilçesinde yapımı süren Büyük Karaçay Barajı ile Reyhanlı ilçesinde inşaatı devam eden Reyhanlı Barajı’nın da bitirilmesine çalışılmaktadır. Hatay’da, bitki örtüsü bakımından Ardıç, Meşe, Kayın, Kızılcık, Kavak, Çınar ağaçlarından oluşan geniş ormanlık alanların dışında Mersin, Defne, Kekik ve Lavanta bitkileriyle kaplı makilikler de bulunmaktadır.

Hatay ilinin 5.827 km2 olan yüzölçümünün %50.10’u tarım arazilerinden oluşmaktadır. Asi Deltası, Erzin, Dörtyol, Payas ve İskenderun çevresindeki kıyı ovaları ile iç kesimdeki Amik Ovası ilin belli başlı tarım alanlarıdır. Gerek bu alanların verimliliği ve gerekse yörede egemen olan Akdeniz ikliminin etkisiyle Hatay’da tarımsal ürün yelpazesi geniştir. Amik Ovası başta olmak üzere ilin neredeyse genelinde yılda iki ya da üç ürün alınabilmektedir. Bu bağlamda Hatay’ın hemen her kesiminde tahıldan meyve-sebzeye kadar birçok ürünü yetiştirmek mümkündür.

Bitkisel üretimin öne çıktığı Hatay ilinde hayvancılık ikinci planda kalmaktadır. Hatay’da en fazla avlanan deniz ürünleri İstavrit, Barbunya ve Gümüş balığıdır. Özellikle Samandağ ve Arsuz avcılığın yanında kültür balıkçılığının da yoğun yapıldığı yerlerdir.

Hatay’da,  özellikle 1970 yılında faaliyete geçen İskenderun Demir-Çelik Fabrikasıyla birlikte İskenderun, Dörtyol ve Payas çevresinde demir-çeliğe dayalı sanayi faaliyetleri yoğunluk kazanmıştır. Bu faaliyetlerin, Hatay’daki imalat sanayinin temelini oluşturduğu söylenebilir. Diğer taraftan ilde pamuk ve zeytin gibi tarım ürünlerine bağlı sanayi kolları da gelişme göstermiştir. Hatay’da demir-çelik mamulleri, otomobil filtresi, tarım araç ve gereçleri ve tarımsal ürünler başta olmak üzere yaş meyve ve sebze ile narenciye üretim ve ihracatı yoğun olarak yapılmaktadır.

Günümüzde Hatay’da en gelişmiş ulaşım sistemi karayolu ulaşımıdır. İl genelinde herhangi bir ulaşım güçlüğü söz konusu değildir. Ulaşım ağındaki bu durum araç sayısında da kendini göstermiştir. Özellikle Cilvegözü ve Yayladağı sınır kapılarının varlığı ve sınır ticaretine bağlı olarak, il genelinde taşımacılık faaliyetleri gelişmiştir. Dolayısıyla da çekici ve kamyon türü araçların sayısının fazla olduğu göze çarpmaktadır. Hatay, İstanbul ve İzmir’den sonra uluslararası taşımacılıkta 3. sıradadır.

Yine Hatay’da sanayi ve ticarete bağlı olarak gelişme gösteren diğer bir ulaşım sistemi denizyolu olup, bu notada İskenderun Limanı özellikle Ortadoğu ülkelerine yönelik ticari sevkiyatlarda aktarım fonksiyonuyla ön plana çıkmıştır. Limanın kapasitesi, donanımı, etki bölgesi ve taşınan yük miktarı göz önüne alındığında, hinterlandının sadece Hatay ve Türkiye ile sınırlı olmadığı, aynı zamanda Doğu Akdeniz ve Ortadoğu’nun en önemli limanlardan biri konumunda olduğu anlaşılmaktadır. Yine, enerji ve sanayi sektörlerine yönelik gerçekleştirilen büyük ölçekli yatırımlarla Türkiye’nin rekabetçi yapısını güçlendiren önemli sanayi kentlerinden birisi olmakla birlikte, Hatay lojistik ve turizm sektörlerinde de önemli ekonomik potansiyele sahiptir. Ayrıca son yıllarda, ilde havayolu ulaşımı da gelişme göstermiştir. Bu anlamda Hatay’da 2007 yılında hizmete açılan bir havaalanı olup, buradan İstanbul, Ankara ve Kıbrıs/Lefkoşa’ya düzenli seferler yapılmaktadır.

Hatay, turizm potansiyeli yüksek olan fakat bugüne kadar bu potansiyelin tam olarak değerlendirilemediği illerimizden biridir. Bu potansiyeli oluşturan değerlerden ilki ve en önemlisi, yörenin tarihsel, kültürel ve inanç özellikleridir. Antakya ve çevresinin tarih sürecindeki yeri ve önemi, Hristiyanlık için bazı ilkleri bünyesinde barındırması ve günümüzde dahi üç semavi din ve bunların mezheplerine mensup toplulukların barış içerisinde burada yaşıyor olması turizm açısından en büyük değerleri oluşturmaktadır. Hatay ayrıca şifalı suları, yaylaları ve kumsallarıyla yüksek sağlık turizmi potansiyeline de sahiptir. Erzin içme ve kaplıcası ile Reyhanlı Hamamat Kaplıcası birçok ziyaretçiyi kendine çekmektedir. ,

Bunun yanında Antakya’ya 10 km. uzaklıkta yapılan 5 yıldızlı termal otel ildeki en önemli sağlık turizmi tesisini oluşturmaktadır. Hatay bir sınır ili olması nedeniyle Suriye ve diğer Ortadoğu ülkelerinden, Balkanlar ve Avrupa’ya uzanan güzergâhta transit geçiş noktası niteliğindedir. Bu nedenle,  Ortadoğu’dan Türkiye ve Hatay’a giriş yapan turist sayısı oldukça dikkat çekicidir.

Ancak 2011 yılında patlak veren Suriye krizinden en çok etkilenen illerin başında Hatay gelmektedir. Son yıllarda Hatay, Suriye’de yaşanan savaşın gölgesinde kalmış bir sınır ili konumundadır. Türkiye’nin ve uluslararası arenada tanınırlığı olan bir ilin şimdiki ekonomik hali içler acısıdır. Bu nedenle, genel teşvik sisteminden yeterince yararlandırılmayan ve 5. Teşvik alınmayan Hatay’ın kalkınması için acilen ‘Serbest Bölge’  statüsüne kavuşturulması şarttır.

 HATAY’A SERBEST BÖLGE

 Serbest Bölgeler bulundukları ülkenin siyasi sınırları içinde yer alan fakat dış ticaret, vergi ve gümrük mevzuatı açısından gümrük hattı dışında sayılan bölgelerdir. Serbest Bölgelerde sınai ve ticari faaliyetler için ülkede sağlanandan daha geniş muafiyet ve teşvikler tanınmaktadır.

Türkiye’de ‘Serbest Bölgeler’, Türkiye Gümrük Bölgesi’nin parçası olmakla beraber; serbest dolaşımda olmayan herhangi bir gümrük rejimine tabi tutulmadığı; gümrük vergisi, ticaret ve kambiyo uygulamaları bakımından Türkiye Gümrük Bölgesi dışında kabul edildiği ve serbest dolaşımdaki eşyanın ise, çıkış hükümlerine tabi tutularak konulduğu yerlerdir.

Serbest Bölgeler; yabancı sermaye yatırımlarını ve dış ticareti artırmak, yerli üreticilerin dünya piyasalarındaki fiyattan girdi temin etmelerini sağlayarak uluslararası rekabet güçlerine katkıda bulunmak, ihracata dönük sanayilerin gelişmesini teşvik ederek ihracatı arttırmak, döviz girişini arttırmak, yeni imkânlar yaratarak istihdam sorununun çözümüne yardımcı olmak, gelişmiş üretim ve yönetim tekniklerinin yurtdışından getirilmesiyle ekonomik standartları yükseltmek amacıyla kurulmaktadır.

Serbest Ticaret Bölgesi; yurtdışında sınırlı alanda tanınan gümrük ayrıcalıklarının en önemlisidir. Serbest Ticaret Bölgesi, coğrafi yaygınlık gösteren ve tarifelere kapalı endüstrileşmiş ulusların en çok uyguladığı modeldir. Serbest Üretim Bölgeleri ise, salt ticari faaliyetlerin yanı sıra, ihracat veya yurtiçi tüketim amacıyla her türlü endüstriyel üretim faaliyetlerinin yapıldığı yerlerdir. Ucuz emek ve ucuz hammaddelerden ve ayrıca çeşitli vergi muafiyetlerinden yararlanmak amacıyla, özellikle çokuluslu şirketlerin tercih ettiği ve yatırım yaptığı bölgelerdir.

Hatay’a kurulacak ‘Serbest Bölge’, Hatay’a ve Türkiye’ye de değer katar.  Çünkü Hatay, coğrafi konumunun verdiği avantaj, ticaret ve üretim faaliyetleri ile hem bölgesel hem de ulusal anlamda kalkınmayı hızlandıracak özelliklere sahiptir. Ülkemizdeki mevcut ‘Serbest Bölgeler’ içerisinde üretim ve ticarete yönelik faaliyet gösteren en büyük serbest bölgelerden biri olabilecek potansiyel Hatay’da vardır.

Hatay sahip olduğu kara, deniz, hava hattına ek olarak demiryolu taşımacılığı, ithalat ve ihracat miktarları, kayıtlı kamyon ve uzun araç gibi serbest bölge ile ilgili doğrudan ve dolaylı verileri ile değerlendirildiğinde ülkemizdeki en büyük ‘Serbest Bölge’ olma hedefine ulaşabilecek kapasitededir. Hatay’da serbest bölgenin hayata geçirilmesi ile Suriye krizinden etkilenen ilin kendini toplaması ve nefes alması sağlanabilir; Hatay Büyükşehir’de ekonomik olarak belirgin bir canlanma ve kademeli bir büyüme gerçekleşebilir.  

Hatay’ın serbest bölge ilan edilmesi, tüm sektörleri önemli ölçüde rahatlatacak, daha fazla yatırım, daha fazla üretim, daha fazla ticaret ve daha fazla iş imkânı sağlayacaktır. Böylelikle gelecek kuşaklara istihdam sağlayan bir miras bırakılacaktır!

Yazarın Diğer Yazıları
Türkiyenin siyasi geleceği
Deprem öldürmez ihmal öldürür
Sorunlarını çözmüş bir Türkiye
Türkiye yönetim modelini arıyor
Hatayın Çıkış Yolu
KADIN
Yasaklar yoksulluk ve yolsuzluklar
En Büyük Hazine Vurgunları
Bayramlar olsun ama
Akademik askerler
Gümrük Müşavirlerinin ODA Hikayesi
Gümrük Hizmetlerinde 2023 Hedefleri
HIZLI MENÜ

Üye Ol

Üye Girişi

Künye

Yayına Başlarken

Hatay’ da ‘Hatay Mahalli Haber’ ismiyle yayın yapan İnternet gazetesi  25 Şubat 2016 günü yayın hayatına başladı. Hatay Mahalli Haber internet gazetesinin sahibi Mithat Kalaycıoğlu, Hemen hemen bütün sektörleri etkileyen ‘teknoloji&rs (...Devamı)

BİZE ULAŞIN

Telefon:0532 631 06 11

Fax:

E-Posta: mikamithat58@hotmail.com